TRABİS nedir?

TRABİS, “TR Alan Adları Bilgi Sistemi”nin kısaltmasıdır. Türkiye’deki internet alan adlarını yönetmekle görevli, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından geliştirilen ve işletilen resmi bir sistemdir.
1 Eylül 2022 tarihinde aktif hale gelmiştir ve Türkiye’ye ait .tr uzantılı domainlerin (örneğin .com.tr, .org.tr, .net.tr) tahsis süreçlerini merkezi bir yapıya kavuşturmuştur.
TRABİS Ne İşe Yarar?
TRABİS’in temel görevleri şunlardır:
-
.truzantılı domainlerin tahsisini yönetmek -
Alan adı başvurularını kayıt kuruluşları (domain firmaları) üzerinden almak
-
Belge kontrolü ve itiraz süreçlerini kolaylaştırmak
-
Alan adlarında marka ve kişi haklarının korunmasını sağlamak
Eskiden .com.tr gibi uzantılar yalnızca nic.tr üzerinden uzun süren belge süreçleriyle alınabiliyordu. Artık TRABİS sayesinde bu işlemler daha hızlı ve yaygın domain firmaları üzerinden yapılabiliyor.
TRABİS ile Gelen Yenilikler
-
Belge zorunluluğu kalktı: Pek çok alan adı artık belgesiz alınabiliyor (örnek:
com.tr,org.tr). -
Alan adı alımı hızlandı: Önceden günler sürebilen işlemler, TRABİS ile dakikalar içinde tamamlanabiliyor.
-
Yetkili kayıt kuruluşları devreye girdi: Artık domain firmaları doğrudan başvuru alabiliyor.
-
Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması (UÇHS) aktif: Alan adı sahipliği ile ilgili anlaşmazlıklarda adil bir çözüm süreci sunuluyor.
TRABİS ile Alan Adı Nasıl Alınır?
-
TRABİS’e entegre bir yetkili kayıt kuruluşuna (örneğin İsimtescil, Natro, Turhost vb.) girin.
-
Almak istediğiniz
.com.tr,.net.trveya.org.tralan adını sorgulayın. -
Uygun ise satın alma işlemini tamamlayın.
-
Bazı durumlarda marka tescili gibi belgeler hala gerekebilir.
TRABİS’in Alan Adı Sahiplerine Faydaları
-
Daha kolay erişim
-
Hızlı domain alım süreci
-
Yerli bir sistemle daha güçlü veri güvenliği
-
Yerel regülasyonlarla uyumlu altyapı
-
Uyuşmazlık durumlarında adil yargılama olanağı
TRABİS’e Geçişle Ne Değişti?
| Eski Sistem (nic.tr) | Yeni Sistem (TRABİS) |
|---|---|
| Belge zorunluydu | Belge çoğu uzantıda kalktı |
| Domain firması yoktu | Yetkili firmalar devrede |
| Tahsis yavaştı | Anında tahsis imkanı |
| Uyuşmazlık süreci zordu | UÇHS ile çözüm mekanizması |
